30

Türkiye'de 2000 yılından beri uygulanan DASK, 1 Ocak 2026 itibarıyla yerini Zorunlu Afet Sigortası'na (ZAS) bıraktı. İklim değişikliği ve değişen riskler doğrultusunda kapsam genişletildi. Artık sadece deprem değil, sel, fırtına, heyelan ve orman yangını da zorunlu pakete dahil edildi.

Türkiye'de 2000 yılından bu yana uygulanan ve halk arasında DASK olarak bilinen Zorunlu Deprem Sigortası (ZDS) uygulamasına, iklim değişikliği ve değişen risk dinamikleri doğrultusunda son verildi. Merakla beklenen ve yasal altyapısı 2024 sonunda tamamlanarak 1 Ocak 2026 itibarıyla tam kapasiteyle uygulamaya alınan Zorunlu Afet Sigortası (ZAS) dönemi başladı.

Dönüşümün Takvimi ve Yasal Dayanağı
Bu büyük değişim, uzun ve titiz bir yasal hazırlık süreciyle hayata geçirildi:

• Yasal Temel: Dönüşüm, 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu çerçevesinde hazırlanan yeni yönetmeliklere dayanıyor.
• Karar Süreci: 2024 yılı boyunca Meclis gündeminde olan "DASK Teminat Genişlemesi" çalışmaları, 2025 yılındaki düzenlemelerle somutlaştı.
• Yürürlük: SEDDK tarafından yayınlanan tebliğlerle, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren kesilen tüm poliçeler artık "ZAS" formatında düzenleniyor.

Kapsam Genişledi, TARSİM ile Entegre Oldu
Eski DASK uygulaması sadece standart bir deprem sigortası iken, yeni ZAS uygulamasıyla sadece binalar değil, tarım arazileri de kapsama alındı. 31 Aralık 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile TARSİM’in 2026 yılı kapsamı da ZAS ile paralel şekilde genişletildi.

Binalarda ZAS sel ve fırtınayı kapsarken; TARSİM de 2026 itibarıyla su ürünlerinde sel, ipek böcekçiliğinde heyelan ve büyükbaş hayvancılıkta hırsızlık gibi riskleri kapsama dahil etti.

ZAS ile Gelen Zorunlu Teminatlar
Yeni düzenlemeyle birlikte, poliçe yaptırıldığı anda aşağıdaki risklerin tamamı otomatik ve zorunlu olarak kapsama dahil ediliyor. Artık bu riskler sistemin standart bir parçası haline geldi:

• Deprem: Binanın tamamen veya kısmi hasar görmesi.
• Sel ve Su Baskını: Aşırı yağışlar sonucu oluşan hasarlar.
• Yer Kayması (Heyelan): Toprak hareketleri sonucu binada oluşan çatlak ve çökmeler.
• Fırtına: Çatı uçması, pencere hasarları vb. ekstrem hava olayları.
• Dolu ve Hortum: Yapısal bütünlüğü bozan dış etkiler.
• Orman Yangını: Binaya sirayet eden dış kaynaklı yangınlar.

İsteğe Bağlı (Opsiyonel) Modüller
ZAS’ın getirdiği en büyük yeniliklerden biri, poliçenin içine bazı "isteğe bağlı" modüllerin eklenebilir hale gelmesidir. Eskiden DASK'ın üzerine ek bir konut sigortası gerekirken, şimdi ZAS poliçesine şu eklemeler yapılabiliyor:

• Ev Eşyası Teminatı: DASK'ın aksine ZAS'ta, belli bir prim farkıyla evdeki eşyalar da afetlere karşı güvenceye alınabiliyor.
• Enflasyon Koruması: İnşaat maliyetleri arttıkça teminat tutarının otomatik güncellenmesi seçeneği sunuluyor.
• Kira Kaybı / İkametgah Değişikliği: Evin oturulamaz hale gelmesi durumunda geçici barınma desteği isteğe bağlı zeyilname ile eklenebiliyor.

Temel Farklar: Eski DASK vs. Yeni ZAS

ZAS Bir Tercih Değil, Zorunluluktur
ZAS'ın temel amacı, bir afet anında devletin üzerindeki "konut edindirme" yükünü azaltmak ve vatandaşa hızlıca evini tamir etme imkanı sunmaktır. Toplumsal riski en yüksek, yıkıcı afetler zorunlu tutulurken; kişisel tercihlere göre değişebilecek varlıklar (eşya vb.) isteğe bağlı bırakılmıştır.

Sektör temsilcileri, 6 Şubat depremlerinden sonra ortaya çıkan "eşya zararı" ve "diğer doğal afetlerin yıkıcı etkisi" gibi boşlukların ZAS ile kapandığını vurguluyor. ZAS’ın abonelik işlemlerinde (elektrik, su, doğalgaz) kontrol edilmeye devam edeceği, ancak kapsamın genişlemesi nedeniyle vatandaşın "ekstra özel sigorta" maliyetinin azalacağı öngörülüyor.