22

TEPAV ve Ukrayna Büyükelçiliği iş birliğiyle Ankara'da düzenlenen uluslararası toplantıda,Kırım Tatarlarının 1944 sürgünden bugüne maruz kaldığı sistematik baskılar masaya yatırıldı. Uzmanlar,Rusya’nın 2014 sonrası Kırım’a 1 milyon Rus yerleşimci taşıyarak demografik yapıyı altüst ettiğini vurguladı

TEPAV ve Ukrayna Büyükelçiliği iş birliğiyle Ankara'da düzenlenen uluslararası toplantıda, Kırım Tatarlarının 1944 sürgününden bugüne maruz kaldığı sistematik baskılar masaya yatırıldı. Uzmanlar, Rusya’nın 2014 sonrası Kırım’a 1 milyon Rus yerleşimci taşıyarak demografik yapıyı altüst ettiğini vurguladı.

ANKARA — Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) ve Ukrayna’nın Türkiye Büyükelçiliği, Kırım Tatarlarının yaşadığı tarihsel ve güncel trajediyi gözler önüne seren önemli bir panel düzenledi. 18 Mayıs’ta Ankara’da gerçekleştirilen “From Deportation to Occupation: Crimea’s 82-Year Experience” (Sürgünden İşgale: Kırım’ın 82 Yıllık Deneyimi) başlıklı toplantıda, Rusya'nın Kırım'daki varlığının sadece askeri bir işgal olmadığı; dil, kimlik, kamusal hafıza ve nüfus yapısını hedef alan uzun vadeli bir asimilasyon politikası olduğu ifade edildi.

TEPAV Uluslararası Çalışmalar Merkezi Direktörü Büyükelçi (E) N. Murat Ersavcı’nın moderatörlüğünü üstlendiği panelde, Ukrayna’nın Türkiye Büyükelçisi Nariman Dzhelialov ve Karabük Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Yuliya Biletska konuşmacı olarak yer aldı.

"1944 Sürgünü Sadece Bir Göç Değil, Hafızanın Silinmesiydi"

Panelin açılışında konuşan Büyükelçi N. Murat Ersavcı, Kırım halkının yaşadıklarını "yerinden edilme, direniş ve adalet arayışıyla şekillenen hazin bir insanlık hikâyesi" olarak tanımladı. Kırım Tatar halkının millî lideri Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu’nun barışçıl direnişine vurgu yapan Ersavcı, Kırımoğlu'nun BM Mülteciler Yüksek Komiserliği tarafından "Nansen Mülteci Ödülü"ne layık görülen mücadelesinin insan onurunun kalıcı bir sembolü olduğunu hatırlattı.

Ukrayna’nın Türkiye Büyükelçisi Nariman Dzhelialov ise 1944 sürgününün kendi ailesi dahil tüm Kırım Tatarlarında kuşaklar boyu aktarılan derin bir travma bıraktığını belirtti. Sovyet döneminden beri uygulanan yer isimlerini değiştirme politikalarının sistematik bir kimlik aşındırma hamlesi olduğunu söyleyen Dzhelialov, şu çarpıcı ifadeleri kullandı:

"Rusya bugün Kırım Tatarlarını gerçek bir siyasi özne olarak değil, yalnızca 'dekoratif bir unsur' olarak görüyor. Uluslararası Adalet Divanı’nın 2017’deki mahkûmiyet kararına rağmen, Rusya adadaki nüfus mühendisliği politikalarına pervasızca devam ediyor. Kırım Tatarları bugün hem kültürel asimilasyon hem de yeniden yerinden edilme riskiyle 'çifte baskı' altında."

Yarımadaya 1 Milyon Rus Yerleşimci Taşındı!

Karabük Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Yuliya Biletska, Rusya'nın tarihsel reflekslerini "imparatorluk" yapısıyla açıklayarak, 2014 ilhakı sonrasında Kırım'da korkunç bir demografik mühendislik yürütüldüğünü açıkladı.

Biletska'nın paylaştığı verilere göre, işgalden bu yana Kırım’a yaklaşık 1 milyon Rus yerleşimci taşındı. Buna karşın Kırım Tatar halkının seçilmiş meşru temsil organı olan "Mejlis" (Kırım Tatar Millî Meclisi) 2016 yılında yasaklandı.

Rakamlarla Kırım'daki Sistematik Baskı:

• Siyasi Mahkum Oranı: Kırım Tatarları adadaki toplam nüfusun yalnızca yüzde 12'sini oluşturmasına rağmen, siyasi mahkumların yaklaşık yarısını oluşturuyor.
• Yargılamalardaki Adaletsizlik: Terörizm suçlamasıyla açılan ve 117 kişinin yargılandığı davaların 114'ü doğrudan Müslüman Kırım Tatarlarını hedef aldı.
• Zorunlu Askerlik Silahı: 2014'ten bu yana yaklaşık 50 bin kişi yasa dışı olarak askere alındı. Eylül 2022'deki Rus seferberlik çağrılarının yaklaşık yüzde 90'ı kasıtlı olarak Kırım Tatarlarına gönderildi. Uzmanlar, bu uygulamayı "soykırımsal bir işlev" olarak değerlendiriyor.

"En Tehlikeli Destek Biçimi: Savaşın Normalleşmesi"

Dr. Yuliya Biletska, Kırım'ın bugün 225 Rus askeri tesisiyle adeta bir "açık hava hapishanesine" ve savaş için bir fırlatma rampasına (launchpad) dönüştürüldüğünü belirtti. Türkiye kamuoyunda zaman zaman dile getirilen "Rusya zaten kazanacak" veya "Savaş dursun yeter" şeklindeki yaklaşımları eleştiren Biletska, "En tehlikeli destek biçimi normalleşme ve kabullenmedir" uyarısında bulundu.

Biletska konuşmasını bitirirken, Türkiye’nin resmi pozisyonunun Kırım halkı için hayati önemde olduğunu; Ankara'nın 2014 ilhakını ve 2022 işgalini tanımayan, Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü savunan ve Crimea Platform (Kırım Platformu) kapsamında Kırım Tatarlarına üst düzey destek veren politikasının takdirle karşılandığını sözlerine ekledi.

Haber Kaynağı: Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) Resmi Bülteni / "From Deportation to Occupation: Crimea’s 82-Year Experience" Toplantı Notları.

Yayın Tarihi: 20 Mayıs 2026