06

Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nden Yağmur Uzunırmak, kalkınma tuzağına giren İllerde ekonomik durgunluğun seçmen davranışını değiştirdiğini ortaya koydu.

Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nden Yağmur Uzunırmak’ın analizine göre, ekonomik olarak uzun süre ivme kaybeden illerde seçmen davranışı daha belirgin biçimde değişiyor. 2018–2023 seçim sonuçları, kalkınma tuzağının oy tercihleriyle güçlü bir ilişkiye işaret ediyor.

Kalkınma Tuzağı Nedir? Yoksulluktan Çok İlerleyememe Sorunu

Toplum Çalışmaları Enstitüsü araştırmacısı Yağmur Uzunırmak’ın yayımladığı analiz, bölgesel kalkınma tartışmalarına farklı bir perspektif sunuyor. Çalışma, “The Regional Development Trap in Europe” başlıklı akademik araştırmadan hareketle, kalkınma tuzağı kavramını Türkiye’ye uyarlıyor. Buna göre bir ilin temel sorunu yalnızca düşük gelir düzeyi değil; zaman içinde ekonomik dinamizmini kaybetmesi ve geçmiş performansına kıyasla ilerleyememesi olarak tanımlanıyor.

Bu yaklaşım, kalkınma sorunlarını tek bir yıla ya da tek bir göstergeye bakarak değil, süreklilik gösteren bir durağanlık süreci olarak ele alıyor. Böylece orta ve hatta görece yüksek gelirli illerin de kalkınma tuzağına düşebileceği vurgulanıyor.

Üç Gösterge, Uzun Dönemli Bir Analiz

Analizde 2010–2024 dönemine ait il düzeyinde üç temel ekonomik gösterge kullanıldı: kişi başına düşen GSYH, iş gücüne katılım oranı ve işçi verimliliği. İller, kendi geçmiş performanslarının yanı sıra bulundukları NUTS2 bölgesi ve Türkiye ortalamasıyla karşılaştırıldı. Dört yıllık dönemler üzerinden yapılan ölçümlerle, geçici dalgalanmalar yerine yapısal eğilimler izlenmeye çalışıldı.

Bu çerçevede iller üç gruba ayrıldı: kalkınma tuzağında olmayanlar, yüksek risk altındakiler ve kalkınma tuzağında olanlar. Özellikle bazı illerin 2019–2022 döneminin büyük bölümünü kalkınma tuzağında geçirdiği tespit edildi.

Ekonomik Sıkışma Oy Tercihini Değiştiriyor

Analizin en dikkat çekici bulgusu, ekonomik durağanlık ile oy verme davranışı arasındaki ilişki oldu. Kalkınma tuzağına hiç düşmeyen illerde AK Parti’nin 2018–2023 arasında yaşadığı oy kaybı ortalama –4,75 puanla sınırlı kalırken, dört yılın üçünde tuzakta kalan illerde bu kayıp –10 puanın üzerine çıktı. Aynı dönemde CHP’nin oy artışı da kalkınma tuzağında kalma süresi uzadıkça belirgin biçimde yükseldi.

Siyasal Tercihler Ekonomik Süreçlerle Şekilleniyor

Yağmur Uzunırmak’ın analizi, ekonomik performansın yalnızca refah düzeyini değil, seçmen davranışlarını da derinden etkilediğini ortaya koyuyor. Bulgular, ekonomik sıkışmanın süreklilik kazandığı illerde siyasal tercihlerde daha güçlü ve sistematik değişimler yaşandığını gösteriyor. Çalışma, bölgesel ekonomik dinamiklerin Türkiye siyasetini anlamada kritik bir anahtar sunduğunu ortaya koyuyor.