11

Hürmüz Boğazı’nda artan jeopolitik riskler nedeniyle Batılı sigorta şirketlerinin savaş riski teminatlarını durdurması, küresel deniz sigortacılığı pazarında yeni bir boşluk oluşturdu. Bu boşluk, Türk, Rus ve Çinli sigorta kuruluşlarının bölgedeki etkinliğini artırmasına zemin hazırlıyor.

İsrail ve ABD’nin İran’a ikinci kez saldırması ile Hürmüz Boğazı'nda yükselen savaş riskleri, küresel deniz sigortacılığı pazarında Batı hegemonyasını sarsan yeni bir dönemi başlatmış bulunuyor. Batılı sigorta şirketleri bölgedeki gemiler için savaş riski poliçelerini iptal ederken, boşalan pazara Rus, Türk ve Çinli sigorta kuruluşları giriş yapıyor. İran'ın başlattığı "kontrollü geçiş" ve Yuan ve kripto ile ödeme sistemi, Doğu merkezli şirketlere kalıcı bir tecrübe ve pazar payı kazandırıyor.

Krizden Fırsata: Sigortacılıkta Eksen Kayması

Lloyd’s of London ve American Club gibi dev sigorta şirketleri, bölgedeki artan riskler ve yaptırım karmaşası nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemiler için savaş riski teminatlarını durdurdu. Bu durum, dünya petrolünün %20'sinin geçtiği rotada büyük bir finansal ve sigortacılık alanında boşluk yarattı.

Tahran yönetimi, boğazı tamamen kapatmak yerine Yuan üzerinden ödeme yapan ve kendi denetim sisteminden geçen gemilere kontrollü geçiş izni vererek hem ekonomik ve hem de stratejik hamleyle dünyadaki dolarizasyonu zayıflatıyor. İran’ın bu hamlesi doları dışlayarak dünyadaki dolar ve swift sistemine büyük darbe vurarak dolar dışı finansmanı zorunlu kılıyor.

Doğulu Şirketlerin Hamlesi

 Batı'nın boşalttığı bu riskli alanda Türk, Rus ve Çinli sigorta şirketleri, İran'ın güvenlik garantilerini baz alarak poliçe üretmeye başladı. Bu durum, söz konusu şirketlere sadece prim geliri değil, aynı zamanda kriz dönemlerinde büyük çaplı filo yönetme tecrübesi de kazandırıyor. Lloyd’s List ve Caixin Global verileri, bölgedeki savaş riski primlerinin gemi değerinin %1 ile %3 seviyelerine çıktığını, bu yüksek kâr marjının Doğu şirketlerinin iştahını kabarttığını belirtiyor.

 Batılı devler (Lloyd’s, Chubb, AIG) bölgedeki yıllık poliçeleri iptal ederken, seferlik sigorta sağlayan ve bu krizden pazar payı kazanan başlıca aktörler şunlar:

Türk Şirketleri: Özellikle Türk P&I Sigorta, bölgedeki gelişmeleri yakından takip eden ve gemi trafiğindeki riskleri yöneten en aktif kuruluşlardan biri. Genel Müdür Ufuk Teker'in açıklamalarına göre, bölgedeki gemilerin sigorta maliyetleri 5 kat artmış durumda ve Türk sigorta sektörü bu süreçte operasyonel derinlik kazanıyor.

Rus Şirketleri: Batı yaptırımları altında deneyim kazanan Ingosstrakh ve RNRC (Russian National Reinsurance Company), İran ile koordineli çalışan Rus ticaret filolarına ve müttefik ülke gemilerine reasürans desteği sunarak pazarın "savaş riski" yükünü üstleniyor.

Çinli Şirketler: CPIC (China Pacific Insurance Company) ve Ping An, özellikle Çin'e petrol taşıyan tankerler için Yuan bazlı poliçeler üreterek, Batılı sigorta ağlarına olan bağımlılığı kırıyor.

Uzman Görüşü 

Sektör analistlerine göre, Hürmüz'deki bu "sigorta göçü" geçici bir durum olmaktan çıkabilir. Lloyd’s List ve Caixin Global verileri, bölgedeki savaş riski primlerinin gemi değerinin %1 ile %3 seviyelerine çıktığını, bu yüksek kâr marjının Doğu şirketlerinin iştahını kabarttığını belirtiyor. Batı’nın "risk" olarak gördüğü bu boşluk, Doğu bloğu için modern deniz sigortacılığı tarihinde bir milat niteliği taşıyor. Kazandıkları bu operasyonel birikim, kriz sonrasında da onları masada tutacağını öngörüyor.

Kaynaklar: Lloyd’s List (Nisan 2026), Bloomberg HT (Yuan ödemeleri raporu), Sigorta Medya, Türk P&I Sektör Analizleri.