24

FİSA Çocuk Hakları Merkezi'nin 2025 raporu, çocukların yaşam hakkına dair ağır tabloyu ortaya koydu. 892 çocuğun önlenebilir nedenlerle hayatını kaybettiği belirtilirken, cezaevindeki çocuk sayısının iki katına çıkması, çocuk koruma sistemindeki yapısal çöküşe dikkat çekiyor.

ANKARA – FİSA Çocuk Hakları Merkezi (FİSA ÇHM), 2025 yılına dair hazırladığı “Türkiye’de Çocuğun Yaşam Hakkı” raporunu kamuoyuyla paylaştı. Medya taramaları, resmi veriler ve saha raporlarına dayanan çalışma; çocukların iş cinayetlerinden ihmallere, bireysel silahlanmadan cezaevi koşullarına kadar pek çok alanda ciddi bir risk altında olduğunu ortaya koydu.

892 Çocuk “Önlenebilir” Nedenlerle Hayatını Kaybetti

Raporun en çarpıcı verisi, 2025 yılı boyunca en az 892 çocuğun yaşamını yitirmesi oldu. Raporda, bu ölümlerin tamamının devletin denetim ve koruma mekanizmalarıyla engellenebileceği vurgulandı. Ölümlerin en çok yaşandığı iller sırasıyla Şanlıurfa (74), İstanbul (57), Bolu (40), Gaziantep (38) ve Konya (38) olarak kayıtlara geçti.

Eğitim Adı Altında Çocuk İş Cinayetleri

Çalışma hayatı içinde hayatını kaybeden çocukların sayısı ise 115’e ulaştı. Raporda, özellikle Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında “öğrenci” statüsüyle çalıştırılan çocukların ağır ve tehlikeli iş kollarında hayatını kaybetmesinin bir “iş cinayeti” niteliği taşıdığına dikkat çekildi.

Cezaevindeki Çocuk Sayısında Korkutucu Artış

Raporun adalet sistemine yönelik bölümü ise toplumsal bir krizin boyutlarını gözler önüne serdi. Verilere göre, Türkiye’de cezaevindeki çocuk mahkûm ve tutuklu sayısı son birkaç yıl içinde yaklaşık 2 katına çıkarak tarihi bir seviyeye ulaştı.

• Sistem Kilitlendi: Çocukların rehabilite edilmek yerine doğrudan cezalandırma sistemine dahil edilmesi, çocuk suçluluğunda patlamaya neden oldu.
• 0-6 Yaş Mağdurları: Annesiyle birlikte cezaevinde kalmak zorunda olan çocuk sayısındaki artışın da sürdüğü belirtildi.
• Takipsizlik Sorunu: Tahliye olan çocukların takibinin yapılmaması, çocukların tekrar suça sürüklenmesine yol açan bir döngü yarattı.

Kamu İhmali Ve Şüpheli Ölümler

Raporun diğer verilerine göre; en az 103 çocuk kamu hizmetlerindeki aksaklıklar veya görevli ihmalleri nedeniyle can verdi. Ayrıca 33 çocuğun ölümü kayıtlara “şüpheli” olarak geçerken, bireysel silahlanma sonucu yaşanan can kayıpları da çocukları hedef almaya devam etti.

FİSA: “Yapısal Bir Çöküş Var”

FİSA Çocuk Hakları Merkezi, bu tablonun münferit olaylar toplamı olmadığını, aksine Türkiye’deki “çocuk koruma sistemi”nin yapısal bir çöküş içinde olduğunu ifade etti. Raporun sonunda, çocuk haklarının sadece kâğıt üzerinde kalmaması ve denetimlerin acilen sıkılaştırılması gerektiği çağrısı yapıldı.

Kaynak: FİSA Çocuk Hakları Merkezi (FİSA ÇHM) 2025 Yılı Raporu.