30

Sigortacılık sektöründe değişen risk dinamikleri ve artan belirsizlikler, eğitimi bir tercih olmaktan çıkarıp stratejik bir zorunluluk haline getiriyor. Dr. Seyfettin Kurt, sektörün sürdürülebilirliği için bilgiye yapılan yatırımın kritik önemine dikkat çekiyor.

Bilgiyle Güçlenmeyen Sektör Ayakta Kalamaz”

Merhaba dostlar. Merhaba gençler.

Sigortacılık yeni bir dönemin eşiğinde. Hani Mevlana diyor ya, “Dünle beraber gitti cancağızım, ne kadar söz varsa düne ait. Şimdi yeni şeyler söylemek lazım.’’ Tam da o noktadayız. Sigortacılıkta da yeni şeyler söylemek, yeni şeyler öğrenmekle mümkündür. 

Sigorta sektöründe üretim, teknik bilgi, mevzuat, teknoloji ve risk mühendisliği hızla değişirken, eğitim artık “olsa iyi olur” bir kavram olmaktan çıkıp, doğrudan rekabet avantajı ve sürdürülebilirlik sağlayan bir yönteme evrilmiştir. Sigortacılık, insanlığın korkularını matematiğe dönüştürme sanatıdır. Ama artık korkular değişti. Riskler büyüdü. Belirsizlik hızlandı. Ve biz hâlâ eski bilgiyle yeni dünyayı anlamaya çalışıyoruz. Sigorta sektörü, doğası gereği riskin ölçülmesi, fiyatlanması ve yönetilmesi üzerine inşa edilmiş teknik bir alandır. Ancak günümüzde sektör yalnızca risk transferi yapan bir yapı olmaktan çıkmış; finansal sistemin, kamu politikalarının, teknolojik dönüşümün ve sürdürülebilir kalkınmanın ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir. Bu dönüşüm, sigorta ekosisteminin tüm paydaşları için eğitimi stratejik bir zorunluluk hâline getirmiştir. Ulrich Beck’in “Risk Toplumu” kavramı bugün sigorta sektörü için adeta bir pusuladır. Modern toplum artık servet üretmekten çok risk üretmektedir. İklim krizi, siber saldırılar, küresel finansal kırılganlıklar, pandemi sonrası belirsizlikler…Sigortacılık bu çağın en stratejik sektörlerinden biridir. Ancak stratejik olmak, sadece poliçe üretmek değildir. Stratejik olmak; bilgiyi, veriyi, analizi ve öngörüyü yönetmektir. Peter Drucker’ın şu sözü tam da bugünü anlatır: “The best way to predict the future is to create it. Geleceği tahmin etmenin en iyi yolu onu inşa etmektir.” Sigorta sektörü geleceği tahmin etmeye çalışmak yerine, eğitimle geleceği inşa etmek zorundadır.

Sigorta sektörü yalnızca sigorta şirketlerinden ibaret değildir. Ekosistemi oluşturan birçok aktör vardır.

• Sigorta ve reasürans şirketleri
• Acenteler ve brokerler
• Bankasürans yapıları
• Aktüerler ve risk mühendisleri
• Hasar eksperleri
• Regülatör kurumlar (örneğin Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu)
• Akademik kurumlar ve araştırma merkezleri
  
  

Fakat bu devasa ekosistem şu soruyla yüzleşmelidir: Biz gerçekten öğrenen bir sektör müyüz?

Ruhsat almak resmi yükümlülükleri yerine getirmek, sermaye yeterliliğine ulaşmak, bir başlangıçtır. Bilgi üretmeyen, kendini güncellemeyen meslek, zamanla itibar kaybeder.

Bu yapı içerisinde her paydaşın eğitim ihtiyacı farklılaşmaktadır:

• Şirketler için: Teknik ürün bilgisi, risk modelleme, IFRS, sermaye yeterliliği, reasürans yapıları
• Acenteler için: Satış psikolojisi, finansal okuryazarlık, ürün
  tasarımı, dijital pazarlama
• Aktüerler için: Veri analitiği, yapay zekâ, parametrik sigortalar
• Kamu için: Denetim, tüketici koruma, sektörel sürdürülebilirlik
• Akademi için: Teori ile uygulama arasındaki köprünün güçlendirilmesi
  
  

Dolayısıyla sigorta eğitimi artık tek boyutlu bir “meslek kursu” değil; disiplinler arası akademik bir bilgi alanıdır.Türkiye’de sigortacılık eğitimi liselerde, önlisans, lisans, bölümleriyle fakültelerde, yüksek lisans ve doktora düzeyinde lisansüstü eğitim olarak verilmektedir. Ancak şu temel sorun dikkat çekmektedir: Akademik bilgi ile saha pratiği arasındaki uyum ve koordinasyon henüz tam anlamıyla sağlanamamıştır. Öğrenciler çoğu zaman poliçe genel şartlarını öğrenmekte; ancak gerçek bir hasar dosyasının yönetimini, reasürans programının kurgusunu ya da teknik kârlılık analizini deneyimleyememektedir. Bu noktada çözüm: Gerçek anlamda bir Üniversite–sektör iş birliği, zorunlu saha stajları, gerçek dosya analizleri, vaka çözümleri, simülasyon temelli eğitimler, sektör profesyonellerinin derslere entegrasyonu olmalıdır. En kısa zamanda bu tedbirlerin alt yapısı hem regülasyon kuruluşları, hem sektör paydaşları tarafından hazırlamalıdır. Sigorta sektörü artık sadece poliçe düzenleyen bir yapı değildir. Bugünün sigortacılığının ilgilendiği konular, Yapay zekâ destekli risk fiyatlama, Büyük veri analitiği, Parametrik sigortalar, İklim risk modellemeleri, Siber risk sigortaları gibi daha kompleks konulardır. Bu gelişmeler, klasik sigortacılık bilgisine ek olarak, Veri bilimi, Finans matematiği, İklim ekonomisi, Regülasyon hukuku, Teknoloji okuryazarlığı gibi alanlarda eğitim ihtiyacını zorunlu kılmaktadır.

Sektörde karşılaşılan sorunların önemli bir kısmı şunlardan kaynaklanmaktadır:

• Ürün bilgisindeki eksiklik
• Yanlış teminat anlatımı
• Eksik risk analizi
• Hasar sürecinde iletişim kopukluğu
  
  

Bu durum hem müşteri memnuniyetini hem de sektörün itibarını etkilemektedir. Bu nedenle, yüzeysel basit, dostlar alış verişte görsün yaklaşımıyla yapılacak eğitim modelleri asla yeterli olmayacaktır. Verilmesi düşünülen eğitim, zorunlu sürekli eğitim saatlerini, dijital sertifika programlarını, mesleki yeterlilik sınavlarını, branş bazlı uzmanlaşma modüllerini de içeren kapsamlı, akademinin sektöre çağırılmasını değerli ve anlamlı kılacak ölçülerde olmalıdır.

Eğitimli, donanımlı, iyi eğitilmiş bir sektör mensubu, daha doğru risk seçer, teknik zarar oranını düşürür, reasürans maliyetini optimize eder, müşteri bağlılığını artırır, hukuki uyuşmazlıkları azaltır, dolayısıyla eğitim bir gider kalemi olmaktan çıkar ve stratejik yatırım aracına dönüşür. Risklerin karmaşıklaştığı, iklim değişikliğinin hızlandığı, finansal kırılganlıkların arttığı bir çağda sigortacılık ancak bilgiyle güçlenebilir. Artık sorulması gereken soru şudur. Eğitimi nasıl stratejik bir avantaja, topyekun büyümenin, globalleşmenin aracına dönüştürebiliriz?Üniversitelerde ve sigorta şirketlerinin kendi eğitim kampüslerinde sigortacılık eğitimi veriliyor. Lisans, yüksek lisans, doktora programları mevcut. Hatta artık lise seviyesinde bile sigortacılık şubeleri var. Ama artık şu soruları sormamız gerekiyor, Akademik bilgi ile hasar dosyası arasındaki mesafe ne kadar? Bir öğrenci reasürans anlaşmasını analiz edebiliyor mu? Bir acente teknik kârlılığı okuyabiliyor mu? Bir yönetici iklim riskini modelleyebiliyor mu? Bu soruları yalnızca sormak yetmez, nasıl cevaplar üreteceğimizi de tasarlamamız gerekiyor. Şu anki sektör temsilcileri olarak bunu tasarlamayı yarının sigortacılarına borçluyuz.

Eğitim yalnızca diploma değildir. Eğitim, sektörel bilinçtir. Sigortacılıkta eğitim; ezber değil, analitik düşünme kapasitesidir. Sektörde sık duyduğumuz bir cümle vardır: “Eğitime bütçe ayıramıyoruz.” Oysa eğitim maliyet değildir, yanlış risk seçimi maliyettir, eksik teminat anlatımı maliyettir, hasar uyuşmazlığı maliyettir, itibar kaybı maliyettir. Eğitim ise risk azaltıcı bir yatırımdır. Sigortacılık, başkasının riskini fiyatlayan bir sektörken; kendi bilgisizlik riskini görmezden gelemez. Bu yazı bir tespit değil, bir çağrıdır.

Üniversitelere çağrıdır: Müfredatı sektörle bütünleştirin, öğrencileri uygulamanın içine gönderin.

Şirketlere çağrıdır: Sürekli mesleki eğitimi kurumsal strateji yapın, personelinizi eğitirken onlara sektör teamüllerini, yerleşik gelenekleri, riskleri yönetmenin topluma yardım etmenin bir parçası olduğunu anlatın.

Acentelere çağrıdır: Satıştan önce teknik bilgiyi, teknik yetkinliği, büyütün, diğerleriyle değil kendinizle rekabet edin.

Regülatörlere çağrıdır: Standartlaştırılmış sürekli eğitim modelleri geliştirin ve bu konuda çalışanlara desteklerinizi artırın.

Öğrencilere çağrıdır: Diplomanızla yetinmeyin, bilgiyi, etiği, sevgiyi, emeği, paylaşmayı öncelleyin.

Nazım Hikmet’in dizeleriyle bitirelim:

“Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür
Ve bir orman gibi kardeşçesine.”

Sigorta sektörü de tek tek güçlü profesyonellerden değil; birlikte öğrenen bir ekosistemden güç alacaktır. “Eğitim şart” demek belki klişe. Ama sigortacılıkta eğitim; sektörün kendi geleceğini sigortalamasıdır. Bilgiye yatırım yapmayan sektör, riski yönetemez. Riski yönetemeyen sektör, güven inşa edemez. Güven inşa edemeyen sektör, varlığını sürdüremez. Ve sigortacılık, en nihayetinde güven işidir.

Dr. Seyfettin Kurt
Genel Yayın Danışmanı