12

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası Basra Körfezi’nde artan güvenlik riski, deniz sigortası piyasasını derinden etkiledi. Sigorta kulüpleri gemi teminatlarını askıya alırken, savaş riski primleri gemi değerinin %3’üne kadar yükseldi.

Cafe Poliçe Haber Merkezi

ABD ve İsrail’in İran ikinci kez saldırmasıyla başlayan savaş büyük yıkımlara neden olurken en çok etkilenen Deniz nakliyat alanı oldu. Sigorta Kulüpleri Basra körfezindeki Gemi sigortalarını askıya aldı. var olan Risk primleri de gemi değerinin %3 ne çıkmış bulunuyor. Normal zamanlarda risk primi oranı %0,01 idi. Savaşın uzaması halinde primlerin nereye kadar yükselme göstereceği tam olarak kestirilemiyor.

Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nı kullanan gemiler için standart poliçeler dondurulurken; gemilerin bölgeye girişiyle başlayan ve çıkışına kadar devam eden süreçte, gemi değerinin %1 ile %3'ü arasında değişen "Özel Ek Prim" (VAP) ödemeleri devreye alınıyor. Körfeze girmek çıkmak isteyen gemilerden ayrıca ek primler talep ediliyor.

72 Saatlik İptal İhbarları ve Yeniden Fiyatlama

Sigorta kulüpleri (P&I Clubs), bölgedeki risk artışı nedeniyle "Savaş Riski" teminatlarını genellikle 72 saatlik bir ihbar süresiyle iptal etme hakkını saklı tutuyor. Bu durum, Körfez’den çıkmaya hazırlanan veya bölgeye yeni giren bir geminin, o anki güncel tehdit seviyesine göre anlık fiyatlama ile karşı karşıya kalıyor Hürmüz Boğazı geçişlerinde, sigortacılar poliçeyi sadece o tek sefer için ve sınırlı saatler için kesiliyor. Birçok gemi yüklü şekilde körfezde bekliyor. Gemi kaptanları da risk almıyor.

Gemi Değeri Üzerinden Yüksek Maliyetler Çıkıyor

Basra körfezinde bulunan gemiler için istenen ek özel primler geminin güncel değeri üzerinden yüksek bir oranda hesaplanıyor. 200 milyon dolar değerindeki bir Çok Büyük Ham Petrol Taşıyan bir gemi Körfez'den çıkış yaparken karşılaştığı %2'lik ek prim oranıyla tek bir sefer için 4 milyon dolar gibi yülsek ek maliyet ödemek zorunda kalıyor. Bu maliyetler, "Savaş Riski Ek Primi" (AP) adı altında navlun faturalarına "Savaş Riski Sürşarjı" olarak yansıtılıyor. Yükselen maliyetler nihai tüketiciyi de etkiliyor.

Alıkoyma ve Engelleme Teminatı 

Sadece saldırı değil, gemilerin alıkonulması veya limanlarda mahsur kalması riskine karşı sigortacılar ana poliçeden bağımsız özel teminat paketleri sunmaya başladı. Bölgeden çıkış yapan gemilerin, özellikle "şüpheli temas" bildirmeleri durumunda, dönüş yolculuğu için primlerin katlandığı ve bazı reasürans şirketlerinin bu riski üstlenmekten kaçındığı bildiriyor.

Editörün notu: Savaşın uzaması halinde sigorta primlerinin nerelere kadar sıçrayacağı tam tahmin edilemiyor. Dünya petrol arzının % 25 ini karşılayan ve geçişişin olduğu Basra körfezinde savaşın uzaması sadece sigorta ve enerji fiyatlarının artması ile sınırlı kalmayacak. Dünya ekonomisinin küçülmesi ve enflasyonun küresel bir şekilde yükselerek dünya ekonomisinin daha da derin krize sokabileceği endişesi gittikçe yaygınlaşıyor.

Kaynak:
Lloyd’s Market Association (LMA) Savaş Riski Komitesi duyuruları ve International Group of P&I Clubs üyesi kulüplerin bölge bazlı risk sirkülerlerinden derlenmiştir.